Akses më i drejtë në Ndihmën Ligjore Falas në Shkodër: Sfida dhe rekomandime nga Raporti i Monitorimit
Në vazhdimësi të projektit për hartimin e raportit të monitorimit mbi aksesin në ndihmën ligjore falas në Shkodër, është përpiluar raporti duke u mbështetur në një proces të gjerë konsultimesh dhe mbledhjeje të të dhënave nga institucionet përgjegjëse dhe komunitetet përfituese. Projekti po implementohet nga Konsorciumi i udhëhequr nga Instituti për Studime Publike & Ligjore (ISPL), pjesë e të cilit janë gjithashtu Fondacioni Shoqëria e Hapur për Shqipërinë (OSFA) dhe Center for Legal Empowerment (CLE), nëpërmjet financimit të Delegacionit të BE-së në Shqipëri në kuadër të projektit “Gjyqësori në Fokus”, në bashkëpunim me shoqatën “Drejtësi Sociale”.
Raporti është ndërtuar mbi takimet e zhvilluara me Zyrën e Ndihmës Juridike Falas pranë Gjykatës së Shkodrës, me Drejtorinë e Ndihmës Juridike Falas pranë Ministrisë së Drejtësisë, me avokatët që ofrojnë shërbimin në qytet, si edhe mbi intervistat e realizuara me qytetarët përfitues të ndihmës ligjore falas. Ky proces ka mundësuar mbledhjen e një panorame të qartë, të besueshme dhe të balancuar mbi mënyrën se si funksionon realisht shërbimi dhe çfarë nevojash ka komuniteti në terren.
Nga të dhënat e mbledhura kanë dalë në pah tre sfida kryesore që ndikojnë në cilësinë dhe efektivitetin e shërbimit. Së pari, mungesa e kompensimit financiar për transportin gjatë aktiviteteve të informimit në bashki të tjera paraqitet si një pengesë që kufizon shtrirjen e shërbimit tek komunitetet që jetojnë në zona të largëta. Së dyti, mungesa e infrastrukturës së përshtatshme për personat me aftësi të kufizuara vështirëson aksesin e një grupi të rëndësishëm qytetarësh, duke i lënë ata jashtë mundësisë për të marrë ndihmë ligjore cilësore. Së treti, mospërfshirja e komuniteteve rome dhe egjiptiane si kategori të veçanta përfituese në ligjin për ndihmën juridike falas vijon të jetë një çështje strukturore që pengon aksesin e këtyre komuniteteve ndaj drejtësisë, pavarësisht nevojave të tyre të theksuara dhe diskriminimit të shumëfishtë me të cilin përballen.
Ky raport synon të shërbejë si një instrument praktik dhe i dobishëm për institucionet, organizatat dhe profesionistët e drejtësisë. Ai ofron një analizë të thelluar të situatës aktuale në Shkodër, evidenton qartë sfidat dhe boshllëqet ekzistuese, dhe parashton rekomandime konkrete për përmirësimin e shërbimit. Për më tepër, raporti kontribuon në përpjekjet për zhvillimin e politikave më gjithëpërfshirëse dhe më të drejta, duke synuar që asnjë individ, veçanërisht ata që i përkasin komuniteteve të margjinalizuara, të mos mbetet jashtë sistemit të drejtësisë për shkak të kushteve sociale, ekonomike ose etnike.